Filatelistische aandacht voor: Alexander Fleming (113)

De Nederlandse Nobelprijswinnaar, arts en patholoog Christiaan Eijkman (1858-1930) werd in Nijkerk geboren en ontving in 1929 de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde voor zijn ontdekking van diverse vitamines. Hij deelde deze prijs met Frederick Gowland Hopkins (1861-1947), die tevens ontdekte dat melkzuur zich kon verzamelen in spieren. Na het doorlopen van de school van zijn vader werd hij in 1875 toegelaten tot de artsenopleiding aan de Militaire Geneeskundige School te Amsterdam en promoveerde in 1883. In datzelfde jaar trouwde hij en vertrok hij met zijn vrouw naar Nederlands-Indië, waar hij officier van gezondheid werd. Hij liep malaria op en in 1885 keerde naar Nederland terug; zijn vrouw overleed op 8 januari 1886.

Pioniers in de geneeskunde

Eijkman specialiseerde zich te Amsterdam onder de leiding van Joseph Forster in bacteriologie en vervolgens te Berlijn onder Robert Koch. Hij vertrok daarna voor een missie, die was samengesteld om beriberi te onderzoeken, weer naar Indië. In de jaren 80 van de 19e eeuw nam de ziekte beriberi endemische vormen aan in Nederlands Indië. Hij onderzocht oorzaken van de ziekte beriberi, deed onderzoek naar bloedarmoede en hondsdolheid en was specialist op het gebied van bacteriologie. Samen met zijn medewerker Gerrit Grijns toonde hij aan dat de ziekte beriberi wordt veroorzaakt door een onvolwaardige voeding. Deze ontdekking lag aan de basis van de ontdekking van vitamines.

In 1898 keerde Eijkman weer naar Nederland terug. De Universiteit van Utrecht benoemde hem tot gewoon hoogleraar in de gezondheidsleer, geneeskundige politie en gerechtelijke geneeskunde. Op 1 oktober 1898 aanvaardde hij zijn leerstoel met het uitspreken van de rede “Over gezondheid en ziekte in hete gewesten”. Hij organiseerde studies in tropische gezondheidszorg, tropische fysiologie en bacteriologie en werd enkele malen geridderd. Naar aanleiding van zijn 25e jubileum werd de Eijkman Medaille naar hem vernoemd. Christiaan Eijkman overleed in Utrecht op 5 november 1930, na een lang ziekbed. (Wordt vervolgd).