Filatelistische aandacht voor: Alexander Fleming (121)

De Cubaanse arts en wetenschapper Carlos Juan Finlay (1833-1915) ontdekte dat de steekmug (muskiet) de overdrager is van de gele koorts. Hij werd geboren als Charles Finley. Op dat moment maakte Cuba deel uit van het Spaanse koninkrijk. Hij studeerde vanaf 1853 aan de Jefferson Medical College in Philadelphia (VS) en deed in het jaar 1855 examen. Enkele jaren daarna vestigde hij zich als arts in Havanna. In 1865 leverde Finlay een wetenschappelijk artikel in bij de Cubaanse Academie van Wetenschappen, waarin het verband tussen het klimaat en ontstaan van gelekoorts is uitgewerkt.

Pioniers in de geneeskunde

Door het bestuderen van historische Maya-manuscripten kwam hij tot de conclusie dat deze ziekte mogelijkerwijze door steekmuggen wordt overgedragen. Het werk van Finlay, dat in de jaren 1870 werd uitgevoerd, kwam uiteindelijk rond 1900 op de voorgrond. Hij was de eerste die in 1881 de theorie opperde dat een mug een drager was, nu bekend als een ziektevector, van het organisme dat gele koorts veroorzaakt: een mug die een slachtoffer van de ziekte bijt, kan vervolgens een gezond persoon bijten en zo besmetten. Hij presenteerde deze theorie op de Internationale Sanitaire Conferentie van 1881, waar deze niet goed werd ontvangen en hem zelfs het onderwerp van spot en hoongelach maakte.

Een jaar later identificeerde Finlay een mug van het geslacht ‘Aedes’ als het organisme dat gele koorts overdraagt. Zijn theorie werd gevolgd door de aanbeveling om de muggenpopulatie te beheersen als een manier om de verspreiding van de ziekte te beheersen. Zijn hypothese en uitgebreide bewijzen werden bijna twintig jaar later bevestigd door de Walter Reed-commissie van 1900. Finlay werd vervolgens van 1902 tot 1909 hoofd van de gezondheidsdienst van Cuba. Pas 20 jaar later vormden zijn bevindingen een basis voor de actieve wereldwijde succesvolle bestrijding van de gelekoorts. (Wordt vervolgd).