Filatelistische aandacht voor: Dmitri Ivanovitsj Mendelejev (53)

Dimitri Ivanovitsj Mendelejev (1834-1907) was een Russische scheikundige die wereldberoemd werd door het opstellen van het periodiek systeem der elementen, als het meest invloedrijke schema in de natuurwetenschappen. Zijn werk legde de basis voor ons begrip van de structuur van materie. Mendelejev werd geboren in Siberië als jongste van de kinderen in een arm gezin. Hij studeerde aan het Technologisch Instituut in Sint-Petersburg en ontwikkelde zich in de wetenschap met interesse in chemie, fysica en technologie. Hij gaf les, schreef wetenschappelijke boeken en verrichtte onderzoek naar onder meer gassen, vloeistoffen en oplossingen.

Pioniers in de scheikunde

Zijn grootste prestatie kwam in 1869, toen hij, tijdens het werken aan een leerboek, een patroon begon te zien in de eigenschappen van de toen bekende chemische elementen. Hij ordende ze volgens atoommassa en merkte op dat chemisch vergelijkbare elementen op regelmatige afstanden terugkeerden. Zo ontstond de eerste versie van zijn periodiek systeem. Wat zijn werk revolutionair maakte, was dat hij lege plekken open liet voor elementen die nog niet ontdekt waren, maar waarvan hij de eigenschappen nauwkeurig voorspelde. Later werden elementen zoals gallium en germanium inderdaad gevonden en kwamen ze exact overeen met Mendelejevs voorspellingen.

Zijn wetenschappelijke methode was vooruitstrevend. Hij combineerde namelijk de empirische gegevens met logische structuren en had een sterk vertrouwen in de orde van de natuur. Mendelejev was niet slechts een verzamelaar van de gegevens, maar zocht actief naar onderliggende principes die de chemie konden verklaren en voorspellen. Naast zijn werk in de chemie hield hij zich bezig met de onderwijshervorming, industriële toepassingen en zelfs met de meteorologie. Toch blijft zijn grootste nalatenschap het periodiek systeem, dat vandaag de dag nog steeds de ruggengraat vormt van de scheikunde en een prachtig voorbeeld is van hoe wetenschappelijk inzicht, structuur kan brengen in de ogenschijnlijk aanwezige chaos van de natuur. (Wordt vervolgd).