Filatelistische aandacht voor: Neurologie - Psychologie (8)

De eerste plaatjes van visuele illusies brengen lezers snel in stemming. Daarna volgen de besprekingen van licht, ogen en hersenen. Om te zien hebben we licht nodig. Dit feit mag misschien helder zijn voor ons, maar in het verleden dacht men daar wel anders over. Pas in de periode van de afgelopen ruim 300 jaar kreeg het fenomeen licht een optimale inhoud en bekendheid door de onderzoeken van Sir Isaac Newton en Christiaan Huygens en door meerdere wetenschappers. De lezer krijgt een compact beeld over licht. In het hoofdstuk oog bespreekt de auteur achtereenvolgens de evolutie van het oog, de opbouw van het oog, het beeld op het netvlies, de werking van het oog en de vele bijzonderheden en afwijkingen van ogen.

“Eye and Brain” van Richard L. Gregory.

Het verwerken van beeldsignalen in ons brein is behandeld in hoofdstuk vier. In het grijze verleden was het brein slechts een onbelangrijk orgaan, dat sowieso niet wordt gevoeld. Inmiddels weten wij beter en speelt het brein een vitale en sturende rol in ons dagelijks leven. De auteur laat ons met alle belangrijke onderdelen van ons brein kennismaken. Ook geeft hij een beeld van het verschijnsel van elektrische en mechanische sturingen en prikkels in de zenuwen en neurale netwerken, die ontstaan bij onze visuele waarneming.

Bij de visuele waarneming treedt vanzelf een bepaalde routine op, waardoor manipulaties in portretten van bekende personen niet direct bij de kijker opvallen. Wereldwijd het meest bekend daarbij is het wereldberoemde omkeergezicht dat ook bekend is als de Thatcher-omkeerillusie, ook wel genoemd het Thompson-effect naar Peter Thompson in 1980. In de navolgende drie hoofdstukken vindt de lezer praktische benaderingen van het zien van helderheden, contrasten, gevoeligheid van het oog voor licht, het zien en volgen van bewegingen en het zien van kleuren.

Daarbij is veelvuldig het werk van diverse wetenschappers gedetailleerd aangehaald, zoals het wetenschappelijke werk van beroemdheden als onderzoekers Helmholtz, Pulfrich, Purkinje, Young en Maxwell. Het zeer gedegen referentie- en studieboek sluit af met een uitgebreide behandeling van praktische aspecten van het kijkproces, de psychologische relatie tussen kunst en waarnemen en een zeer interessante bespreking van het fenomeen van optische illusies. Het boek bevat enkele 3D-anaglyfen. (Wordt vervolgd).

ISBN 978-0-691-16516-5, “Eye and Brain”, Richard L. Gregory, Princeton University Press, 2015, 5e druk, 282 pagina’s.