De Zon: een eeuwig boeiend mysterie (1)

De expositie “De Zon: een eeuwig mysterie” in het Museum Boerhaave, gaf in 2006 bezoekers van het museum een uniek, leerzaam en vooral boeiend en inspirerend antwoord op de mysterieuze eeuwige aanwezigheid van onze zon. Of het nu bewolkt is of nacht: de zon schijnt altijd. Ze heeft nog steeds geheimen die de mens steeds fascineert en tot onderzoek aanzet. De expositie liet zien hoe bij de mens onder invloed van resultaten uit wetenschappelijke onderzoeken, ontdekkingen, straffen en veronderstellingen in de loop van vele eeuwen het beeld van de zon is veranderd.

Rijksmuseum Boerhaave Leiden

In meerdere culturen werd de zon gezien als een machtige god. Dat de zon wetenschap en religie met elkaar als eenheid verbond of in een confrontatie bracht, staat zeker niet op zichzelf. De tentoonstelling liet zien dat in vroegere tijden en in meerdere culturen de zon veelal op een bezielde wijze is geduid. De zon werd met veel ontzag benaderd door de aanhangers van deze culturen, die de analytische blik van de wetenschap ongetwijfeld maar kil en respectloos zouden hebben gevonden.

De vroegere Egyptenaren aanbaden de zonnegod Re, de Azteken Huitzilopochtli, de Babyloniërs hadden Shamash en de Hindoestanen aanbaden hun zonnegod Surya. Later, in het middeleeuwse christendom was er geen plaats meer voor een bezielde zon. In die periode stond de aarde centraal en hierom heen draaiden alle andere hemellichamen. Een zeldzaam geocentrisch planetarium demonstreert op de expositie deze achterhaalde veronderstelling. Met de opkomst van de empirische natuurwetenschap en de Nederlandse uitvinding van de telescoop werd de zon enthousiast onderzocht. (Wordt vervolgd).