Ruimte en beeldvisualisatie in Benjamins kritische filosofie (2)

De auteur put uit teksten die variëren van Benjamins vroege werk over de taalfilosofie via zijn literaire kritiek tot zijn geschriften over mediatheorie en herinterpreteert vragen over perceptie, narratieve structuur, historiografie en, niet in de laatste plaats, lezen. Dit opent een innovatieve benadering van Benjamins denken en biedt impulsen voor interdisciplinair onderzoek op het snijvlak van tekst, beeld en medium. In de hoofdstukken van dit werk, die in sommige gevallen een heel andere focus hebben, zijn de stereoscoop, stereoscopische beeldvorming en stereoscopisch zicht onderzocht als concepten die een model schetsen dat primair bedoeld is om informatie over de structuur van teksten te onthullen.

Stereoskopische Bildlichkeit

Dit roept een beeld op: namelijk een relatie tussen dit visuele model, vertegenwoordigd door de stereoscoop, taal en misschien preciezer gezegd, het woord. Na een uitgebreide inleiding bevat het studie-, referentie- en inspiratieboek zes op elkaar aansluitende en samenhangende hoofdstukken. Elk hoofdstuk is weer onderverdeeld in paragrafen, met bijzondere titels als “De tovercirkel van de stereoscopie”, “Mythologie en Mythe”, “Verhalende fictie en de derde persoon”, “De ramp en de toeschouwers” en “Het Kaiserpanorama van de Berlijnse kindertijd rond het jaar 1900”. “Zowel in Walter Benjamins werken over de filosofie van de taal als in zijn Germaanse essays uit de jaren 1910 en de begin jaren 1920 markeert de term 'stereoscopie' een verbinding met een onderliggende metafoor.”

Het geheel sluit af met een filologische nabeschouwing en een uitgebreid en waardevol literatuuroverzicht. Een boek vol met verrassende conclusies om eens in alle rust te lezen, te begrijpen en om te genieten. En een boek met een onderwerp om verder te gaan met opgedane kennis en nieuwsgierigheid naar de wereld van de cultuurfilosoof Walter Benjamin. In de jaren ‘30-er was hij ook regelmatig op de vlucht voor de Duitse staatsvervolgers en verbleef daardoor regelmatig op Ibiza en in Parijs. Hij schreef veel boeken, die binnen zijn oeuvre nog leverbaar zijn.

Een opstelling van het Kaiserpanorama in Teylers Museum.

ISBN 978-3-8376-7828-4, “Stereoskopische Bildlichkeit”, Yanik Alexandre Avila, transcript Verlag, 2026, 238 pagina’s, € 49.