Samenvatting over het leven en het werk van wiskundige: James Clerk Maxwell (1831-1879))

James Clerk Maxwell was een Schots natuurkundige en wiskundige. Hij geldt als een van de grootste grondleggers van de moderne natuurkunde. Zijn werk bracht vooral elektriciteit, magnetisme en licht in één samenhangend theoretisch kader. Daarmee veranderde hij blijvend het wetenschappelijke beeld van de natuur. Hij werd geboren in Edinburgh en groeide op in een welgestelde familie. Op jonge leeftijd toonde hij belangstelling voor meetkunde en mechanische verschijnselen. Hij studeerde aan de Universiteit van Edinburgh en later aan Cambridge. Daar ontwikkelde hij zich tot theoreticus, met een groot vermogen om wiskunde en fysische kennis te verbinden.

Hij werkte onder andere in Aberdeen, Londen en Cambridge. Zijn vroege onderzoek betrof onder meer de aard van kleuren en het menselijk zien. Hij deed belangrijk werk op het gebied van kleurentheorie en liet zien hoeveel de kleuren uit drie basiskleuren kunnen worden samengesteld. In dit verband wordt hij ook verbonden met een van de eerste demonstraties van kleurenfotografie. Ook verrichtte hij onderzoek naar de structuur van ringen van Saturnus. Hij toonde aan dat deze ringen niet vast of vloeibaar konden zijn, maar moesten bestaan uit vele kleine deeltjes.

Maxwells grootste betekenis ligt echter in zijn theorie van het elektromagnetisme. Voortbouwend op het experimentele werk van Michael Faraday formuleerde hij een wiskundige beschrijving van elektrische en magnetische velden. De naar hem genoemde vergelijkingen laten zien dat veranderende elektrische en magnetische velden elkaar kunnen opwekken. Hij concludeerde dat licht zelf een elektromagnetische golf is. Op het gebied van de warmteleer en de kinetische gastheorie leverde hij belangrijke bijdragen. Hij onderzocht hoe de snelheden van gasmoleculen statistisch verdeeld zijn. Daarmee hielp hij de overgang voorbereiden naar een meer statistische benadering van natuurverschijnselen.