Samenvatting over het leven en werk van psycholoog: Sigmund Freud (1856-1939)

Sigmund Freud was grondlegger van de psychoanalyse, een wijze van kijken naar mensen waarbij het onbewuste een centrale rol speelt. Volgens Freuds theorie sturen verborgen wensen, angsten en herinneringen ons denken en doen, ook al hebben we daar zelf geen bewust inzicht in. Veel psychische klachten zag hij als het gevolg van verdrongen gevoelens, vooral die uit de kindertijd. Freud ontwikkelde een eigen behandelmethode. Patiënten lagen op een sofa en spraken vrijuit over alles wat in hen opkwam: herinneringen, dromen, gedachten, versprekingen.

Sigmund Freud was grondlegger van de psychoanalyse.

Door de “vrije associatie” dacht Freud toegang te krijgen tot het onbewuste. Dromen noemde hij “de koninklijke weg naar het onbewuste”: achter vreemde beelden in dromen gaan volgens hem verborgen verlangens en conflicten schuil. Bekend is ook zijn model van de persoonlijkheid: het “Es” (onbewuste driften en verlangens), het “Ich” (het bewuste ik dat keuzes maakt) en het “Über-Ich” (het innerlijke geweten en de normen die we van ouders en maatschappij meekrijgen). Psychische spanning ontstaat wanneer deze drie delen met elkaar in conflict raken.

Om dat vol te houden gebruikt de mens volgens Freud allerlei afweermechanismen, zoals verdringing of ontkenning. Een omstreden deel van zijn werk is de theorie van de psycho-seksuele ontwikkeling. Freud beschreef verschillende fasen (oraal, anaal, fallisch, latent, genitaal) waarin de manier waarop een kind lust en spanning beleeft, de latere persoonlijkheid zou vormen.

Het bekende Oedipuscomplex, de onbewuste, gemengde gevoelens van een kind tegenover zijn ouders, hoort hierbij. Freuds ideeën zijn later vaak bekritiseerd en deels verworpen, onder meer omdat ze moeilijk wetenschappelijk te toetsen zijn. Toch heeft zijn werk een grote invloed gehad op psychologie, psychiatrie, literatuur, kunst en onze alledaagse taal. Begrippen als “onbewuste”, “Freudiaanse verspreking” en “ego” komen rechtstreeks uit zijn theorieën.