Filatelistische aandacht voor: Radio-TV-Video-Geluid-PC (57)

9 april 2026

In een serie extra lesmaterialen binnen het project Nieuwe Natuurkunde voor gebruik in de lessen Natuurkunde op het vwo verscheen de educatieve uitgave “Communicatie, ver en dichtbij”. In dit lesmateriaal staan twee thema’s met als basis trillingen en golven centraal, te weten de “Telecommunicatie” en “De mobiele telefoon”. In meerdere paragrafen wordt op een heldere en interessante wijze de principes en het praktische gebruik verdiepend behandeld. Het startte allemaal met enige vormen van “optische telegrafie” zoals met het ontsteken van vuren van kamp tot kamp, het gebruik van seinvlaggen op schepen, het oprichten van optische seinstations met een toren voorzien van wijzers voor diverse standen (de zogenoemde Chappe seintoren) en uitgelezen met telescopen.

Filatelistische aandacht voor: Radio-TV-Video-Geluid-PC (57)

Pioniers in beeld & geluid

Deze vorm van communicatie werd in 1843 vervangen door de elektrische telegrafie. In eerste instantie werd met een seinsleutel de elektrische stroom in een specifiek ritme doorgezonden of onderbroken. Voor het realiseren van een “leesbaar” signaal werd de Morsecode gebruikt. In het begin ging deze vorm van communicatie via de kabel en later via draadloze verbindingen door ‘transport’ van radiogolven. Samuel Morse ontwikkelde een ‘puntenstreepjescode’ voor het verzenden van tekstberichten.

Filatelistische aandacht voor: Radio-TV-Video-Geluid-PC (57) - 2 Filatelistische aandacht voor: Radio-TV-Video-Geluid-PC (57) - 3 Filatelistische aandacht voor: Radio-TV-Video-Geluid-PC (57) - 4

Aan het van de 19e eeuw kwam er de telefonie, waardoor we direct met elkaar via telefoonverbindingen communiceerden. In diezelfde periode kwam officieel de radio beschikbaar en sinds het midden van de 20e eeuw stond het televisietoestel bij vele huishoudens in de woonkamer opgesteld. De eerste tv-uitzending in Nederland vond plaats op 2 oktober 1951. Daarna kwamen de fax en de beeldtelefoon op het toneel. Jaren later traden we op snelle wijze binnen in het digitale tijdperk van beeld- en spraakcommunicatie en moderne digitale apparaten voor beeld, spraak en geluid. Alle vormen van informatie-overdracht over afstanden via de analoge manier vindt nu plaats op een digitale manier via straalverbindingen, antenne’s, satellieten, koperdraden en glasvezelkabels. (Wordt vervolgd).
Inspiratie: brochure “Communicatie, ver en dichtbij” van Stichting natuurkunde.nl, 2012.