Robert Boyle (1627-1692)

11 augustus 2026

Robert Boyle (1627-1691) was een scheikundige en een Ierse natuurfilosoof. Zijn familie was met de Engelse volksverhuizingen naar Ierland mee gekomen. Boyle was aanvankelijk een aanhanger van de alchemie, werd een van de grondleggers van de moderne natuurwetenschappen, met name de natuurkunde en scheikunde, die gebaseerd zijn op gedetailleerde en gepubliceerde experimenten. Hij legde de basis voor het moderne chemische concept van elementen en ontdekte een naar hem vernoemde wet die de relatie tussen de druk en het volume van een gas verklaard. Boyle ontdekte 16 jaar eerder dan Edme Mariotte een wet die voor gassen geldt en die naar hem de wet van Boyle wordt genoemd: ‘Het product van de druk en het volume van een bepaalde massa van een bepaald gas is constant als de temperatuur constant is’.

Robert Boyle (1627-1692)

Robert Boyle was een scheikundige en een Ierse natuurfilosoof.

Boyle was het 14e kind van een welgestelde Anglo-Ierse familie. Hij vond dat elke natuurwetenschappelijke theorie op experimenten moet zijn gebaseerd. Hij bestreed daarom de vier-elementenleer van Empedocles en Aristoteles, die beweerden dat alle materie uit de elementen water, lucht, vuur en aarde was opgebouwd. Hij voerde zelf een nieuwe elementenleer in en definieerde een chemisch element als een deeltje dat niet verder kan worden opgedeeld. Volgens Boyle kwamen de verschillende stoffen voort uit het aantal, de beweging en de positie van de primaire deeltjes, de corpuscules. Tussen 1656 en 1668 verbleef Robert Boyle aan de Universiteit van Oxford, waar hij met de assistentie van Robert Hooke een luchtpomp bouwde, waarmee hij vervolgens allerlei experimenten uitvoerde in verband met de fysische karakteristieken van lucht.

Hij toonde ook het belang aan van lucht in de verbranding, de ademhaling en in voortplanting van het geluid. Hij publiceerde in 1664 ‘Experiments and considerations touching colours’, waarin hij onder andere stelde dat licht uit materie bestaat en dat warmte kan worden gewogen. Hij beschreef ook zeer gedetailleerd allerlei chemische kleurexperimenten, waaronder een experiment dat de vorming van een neerslag van zilverchloride beschrijft en het fenomeen van het donker worden van deze neerslag. Dat was een belangrijk experiment in de geschiedenis van de fotografie. Boyle schreef de verkleuring aan de inwerking van de lucht en van vochtigheid toe en niet aan het licht.


Gerelateerde artikelen